ครอบฟันที่หลุดอาจทำให้ตกใจ แต่หลายครั้งไม่ปวด ส่วนวัสดุอุดฟันที่หลุดมักสังเกตได้จากขอบฟันที่คมขึ้นกะทันหันหรืออาการเสียวเมื่อโดนของเย็น ทั้งสองกรณีไม่ใช่เหตุฉุกเฉินเท่าการติดเชื้อที่กำลังลุกลาม แต่ฟันด้านล่างจะเปิดสัมผัสกับอาหารและเชื้อแบคทีเรีย จึงไม่ควรปล่อยไว้นาน
หากครอบฟันหลุด
เก็บครอบฟันไว้ ล้างให้สะอาด เช็ดให้แห้ง และใส่กล่องขนาดเล็ก อย่าห่อด้วยกระดาษทิชชูที่อาจถูกทิ้ง หากครอบฟันไม่เสียหายและฟันด้านล่างยังแข็งแรง การยึดกลับมักเป็นการนัดที่ใช้เวลาไม่นานและค่าใช้จ่ายไม่สูง การทำครอบฟันหายอาจทำให้ต้องผลิตชิ้นใหม่
ห้ามติดกลับด้วยกาวเอง ไม่ควรใช้กาวตราช้างหรือผลิตภัณฑ์จากร้านขายยาที่ไม่ได้ระบุว่าเป็นซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราว กาวสำหรับใช้ในบ้านอาจเป็นพิษและติดค้างบนพื้นผิวด้านในของครอบฟัน ทำให้ใส่ไม่พอดีหรือถอดออกไม่ได้ ครอบฟันที่ถูกติดเอียงอาจต้องตัดทิ้งแทนที่จะยึดกลับได้
ซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราว จากร้านขายยาอาจใช้ได้หนึ่งถึงสองวันเมื่ออยู่ในพื้นที่ที่ยังพบทันตแพทย์ไม่ได้ ผลิตภัณฑ์ชนิดนี้ออกแบบให้ถอดออกได้ ควรทำความสะอาดครอบฟัน ใช้เพียงเล็กน้อย ใส่ให้ลงตำแหน่งสนิท และกัดเบา ๆ เพื่อตรวจว่าไม่สูงกว่าฟันข้างเคียง
ปกป้องฟันด้านล่าง ฟันซี่นั้นถูกกรอรอบด้านไว้แล้ว จึงมีขนาดเล็ก เสียว และเปราะบางกว่าปกติ ควรเคี้ยวอีกข้างหนึ่งและหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มเย็นจัด
ทำไมครอบฟันจึงหลุด
สาเหตุมีผลต่อวิธีรักษาต่อ
- ซีเมนต์เสื่อม ครอบฟันยังดี ฟันยังดี แต่ตัวยึดหมดสภาพ กรณีนี้มักทำความสะอาดและยึดกลับได้
- ฟันผุอยู่ด้านล่าง เนื้อฟันบริเวณขอบนิ่มลง ครอบฟันจึงไม่มีพื้นผิวแข็งแรงให้ยึด ต้องกำจัดฟันผุและมักต้องทำครอบฟันใหม่
- แกนฟันด้านในแตก ส่วนที่สร้างขึ้นรองรับครอบฟันเสียหาย ต้องบูรณะใหม่ และบางกรณีอาจต้องรักษารากฟันก่อน
- ตัวฟันแตก บางครั้งครอบฟันหลุดออกมาพร้อมชิ้นส่วนฟันที่ติดอยู่ด้านใน กรณีนี้แผนการรักษาอาจเปลี่ยนมากที่สุด
ต้องตรวจในช่องปากจึงจะแยกสาเหตุได้ หากครอบฟันหลุดออกมาสะอาดโดยไม่มีชิ้นส่วนฟันติดอยู่ด้านใน มีโอกาสมากขึ้นว่าจะเป็นเพียงปัญหาของซีเมนต์ ซึ่งเป็นกรณีที่แก้ง่ายที่สุด
หากวัสดุอุดฟันหลุด
สิ่งที่ทำเองได้มีน้อยกว่า และไม่มีชิ้นงานสำคัญให้เก็บ โพรงที่เปิดอยู่จะสะสมอาหารและเชื้อแบคทีเรีย
- บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่นหลังรับประทานอาหาร
- แปรงบริเวณนั้นอย่างเบามือ อย่าปล่อยให้โพรงสกปรก
- ใช้หมากฝรั่งปราศจากน้ำตาลหรือวัสดุอุดชั่วคราวจากร้านขายยาปิดขอบคมได้หนึ่งถึงสองวัน
- หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่หวานจัด เย็นจัด หรือร้อนจัด
- ควรพบทันตแพทย์ การ อุดฟันใหม่ มักทำได้รวดเร็วและค่าใช้จ่ายไม่สูง แต่หากปล่อยจนฟันผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน อาจกลายเป็น การรักษารากฟันร่วมกับครอบฟัน
ทำไมไม่ควรรอจนกลับถึงบ้าน
ฟันที่ถูกกรอแล้วแต่ไม่มีครอบปิด หรือโพรงฟันที่เปิดอยู่ สามารถเสื่อมลงได้เร็ว โดยเฉพาะช่วงเดินทางที่อาหารและกิจวัตรเปลี่ยนไป การยึดครอบฟันกลับหรืออุดฟันใหม่ในป่าตองมักเป็นการนัดสั้น ๆ แต่ปัญหาเดียวกันหลังผ่านไปหลายสัปดาห์อาจต้องรักษามากขึ้น
อีกเรื่องคือเที่ยวบิน โพรงฟันที่เปิดและมีอากาศอยู่ภายในอาจกระตุ้นอาการปวดเมื่อความดันเปลี่ยน ดู ขึ้นเครื่องบินหลังทำฟันได้เมื่อไร
ควรนำอะไรไปพบทันตแพทย์
- ครอบฟันที่หลุด หากยังเก็บไว้ได้
- ประวัติการรักษาหรือชื่อวัสดุ หากมีข้อมูล
- วันที่ครอบฟันหรือวัสดุอุดหลุด และตอนหลุดมีอาการปวดหรือไม่ อาการไม่ปวดมักสัมพันธ์กับซีเมนต์เสื่อม ส่วนอาการปวดอาจบ่งว่ามีปัญหาใต้ครอบฟัน
คลินิกเปิดจันทร์–เสาร์ เวลา 10:00–19:00 น. ควรใส่ครอบฟันในกล่องเล็ก ๆ แทนการเก็บไว้ในกระเป๋าเสื้อหรือกระเป๋ากางเกง
ใช้กาวติดครอบฟันกลับเองที่บ้านได้หรือไม่
ไม่ควรใช้ กาวสำหรับใช้ในบ้านอาจเป็นพิษและติดค้างบนพื้นผิวจนใส่หรือถอดครอบฟันไม่ได้ ซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราวจากร้านขายยาใช้ได้เพียงหนึ่งถึงสองวันเท่านั้น
ครอบฟันเดิมนำกลับมาใช้ได้หรือไม่
หลายกรณีใช้ได้ หากครอบฟันไม่เสียหายและฟันด้านล่างยังแข็งแรง นี่คือเหตุผลที่ควรเก็บครอบฟันไว้
วัสดุอุดฟันหลุดถือเป็นเหตุฉุกเฉินหรือไม่
ไม่ใช่เหตุฉุกเฉินร้ายแรง แต่ไม่ควรปล่อยไว้ โพรงที่เปิดจะสะสมเชื้อแบคทีเรียและอาจทำให้งานอุดธรรมดากลายเป็นการรักษารากฟันภายในไม่กี่สัปดาห์
การยึดครอบฟันกลับมีค่าใช้จ่ายเท่าไร
โดยทั่วไปน้อยกว่าการทำครอบฟันใหม่มาก เพราะเป็นการนัดที่ใช้เวลาไม่นาน ค่าใช้จ่ายจะเปลี่ยนหากพบฟันผุหรือรอยแตกอยู่ด้านล่าง
ครอบฟันหลุดแต่ไม่ปวด ถือเป็นสัญญาณที่ดีหรือไม่
โดยทั่วไปถือว่าเป็นสัญญาณที่ดีกว่า เพราะอาจเป็นเพียงซีเมนต์เสื่อม ซึ่งมักแก้ได้ง่ายที่สุด แต่ยังต้องตรวจให้แน่ชัด
ยังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มอย่างไร?
บอกอาการหรือสิ่งที่กังวล แล้วเราจะอธิบายขั้นตอนถัดไปก่อนที่คุณจะนัดหมาย
